Πέμπτη, 14 Αυγούστου 2008

Οι παραλογισμοί των Σκοπίων

Tου Αθανασιου Ελλις

H KAΘHMEPINH

Μετά την υπογραφή της Ενδιάμεσης Συμφωνίας, τον Σεπτέμβριο του 1995, η μεσολάβηση του Μάθιου Νίμιτς παρέμεινε επί δώδεκα χρόνια σε ουσιαστική ακινησία, καθώς επρόκειτο για ένα ζήτημα ήσσονος σημασίας για την υπόλοιπη διεθνή κοινότητα. Ξαφνικά, το περασμένο καλοκαίρι, οι συνομιλίες εντατικοποιήθηκαν λόγω του ενδιαφέροντος των ΗΠΑ για την ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ. Η διαφορά γύρω από το όνομα επανήλθε στο προσκήνιο και ο μεσολαβητής του ΟΗΕ βρέθηκε στο επίκεντρο μιας διαπραγμάτευσης, η οποία άρχισε να αποκτά αυξημένη σημασία.

Από τη στιγμή που στο ζήτημα δόθηκε η αίσθηση του επείγοντος, και ασχολήθηκαν με αυτό η Αμερική και μεγάλες χώρες της Ευρώπης, με πιο χαρακτηριστική την περίπτωση της Γαλλίας, η οποία πρωταγωνίστησε στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ και τώρα προεδρεύει της Ε. Ε., ο κ. Νίμιτς αισθάνθηκε ότι η μεσολάβησή του είχε, επιτέλους, σοβαρές πιθανότητες να ευοδωθεί.
Αφού πέρασε τον σκόπελο του Βουκουρεστίου, την αναμενόμενη ένταση των εβδομάδων που ακολούθησαν το ελληνικό βέτο και το ουσιαστικό «πάγωμα» της διαδικασίας λόγω των εκλογών στην ΠΓΔΜ, ο μεσολαβητής του ΟΗΕ επανήλθε τον Ιούνιο στην αναζήτηση της χρυσής τομής, εκτιμώντας ότι ο Σεπτέμβριος μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός μήνας
.

Ομως, ενώ συνεχίζει απτόητος την προσπάθειά του, διαπιστώνει ότι η διαδικασία κινδυνεύει να εκτραπεί, καθώς στα Σκόπια βρίσκεται σε εξέλιξη ανοιχτή ρήξη του προέδρου Τσερβένκοφσκι με τον πρωθυπουργό Γκρούεφσκι.
Ο μεσολαβητής του ΟΗΕ συναντήθηκε χθες στη Νέα Υόρκη με τους «δύο διαπραγματευτές» των Σκοπίων, τον γνώριμό του πρέσβη Νίκολα Ντιμιτρόφ, ο οποίος πρόσκειται στον πρόεδρο Τσερβένκοφσκι, και τον διευθυντή του γραφείου του πρωθυπουργού Γκρούεφσκι, Μάρτιν Πρότογκερ.


Η παρουσία δύο διαπραγματευτών από την πλευρά των Σκοπίων επιβεβαιώνει το βαθύ χάσμα και την έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πόλων εξουσίας στην ΠΓΔΜ που εκπροσωπούν και τα δύο κύρια ιδεολογικά ρεύματα στην πολιτική ζωή της χώρας: τους δεξιούς εθνικιστές του Γκρούεφσκι και τους περισσότερο μετριοπαθείς σοσιαλδημοκράτες του Τσερβένκοφσκι. Η διάσταση απόψεων πρωθυπουργού - προέδρου δυσχεραίνει το έργο του μεσολαβητή, ο οποίος ετοιμάζεται να καταθέσει πρόταση και να επισκεφθεί την ερχόμενη εβδομάδα την περιοχή για να έχει ο ίδιος προσωπικά μια πιο καθαρή εικόνα από «τους δύο ηγέτες» των Σκοπίων.

Προ ημερών ο κ. Νίμιτς έγινε και αυτός αποδέκτης επιστολής του κ. Γκρούεφσκι, στην οποία προβάλλονται απαιτήσεις, τις οποίες δεν υιοθετεί απαραίτητα ο κ. Τσερβένκοφσκι. Αυτές κινούνται εκτός του οριοθετημένου πλαισίου διαπραγμάτευσης, αλλά εθίγησαν από τη σκοπιανή πλευρά στη χθεσινή συνάντηση της Νέας Υόρκης.

Ετσι, ενώ επιθυμεί να επικεντρωθεί στην άμβλυνση των διαφορών μεταξύ Αθήνας και Σκοπίων, με στόχο την εξεύρεση συμβιβαστικής ονομασίας που είναι το αντικείμενο της μεσολάβησής του, ο κ. Νίμιτς καλείται να διαχειρισθεί τις ιδιαιτερότητες της εσωτερικής πολιτικής της ΠΓΔΜ οι οποίες, σε συνδυασμό με την «επιστολομανία» του κ. Γκρούεφσκι, προσδίδουν στη διαπραγμάτευση μια αίσθηση του παραλόγου.